Een kogel die een fortuin waard bleek

LIANE DE POUGY | 2 juli 1869 – 26 december 1950

Een scherpe pijn in haar bil beëindigt de heftige ruzie over vrijage met een minnaar en het huwelijk tussen Anne-Marie Chassaigne en Armand Pourpe. Dit is het begin van Liane de Pougy, de bestbetaalde vrouw van Parijs.

Anne-Marie, die een zeer strikte kerkelijke opvoeding kreeg in een nonnenklooster, werd op haar zestiende per ongeluk zwanger van de 24-jarige luitenant ter zee Armand Pourpe. Het daaropvolgende verplichte huwelijk was ongelukkig en gewelddadig. Anne-Marie weigert zich te voegen naar haar man en de restricties van het huwelijk. Ze verzet zich tegen het feit dat ze onder de Code Napoléon, de heersende wetten in Frankrijk, eigendom is van haar man. Ze haalt de allesverblindende furie van haar man op de hals als ze een minnaar neemt en de vrijerij goed onder zijn neus wrijft. Hij schiet haar met zijn dienstwapen in haar bil. Dat is de druppel. Ze vlucht naar Parijs en wordt Liane de Pougy.

Een levensstijl die mannen geld uit de zakken klopt

Ze trekt in bij een vriendin en is al snel door haar geld heen. De noodzaak om in haar levensonderhoud te voorzien is de basis voor haar nieuwe levensstijl.

Liane is niet dom, integendeel. Zij ziet een tendens in de samenleving die haar niet bevalt en besluit om deze helemaal uit te melken. Het valt haar op dat vrouwen in de maatschappij weinig speelruimte hebben en dat ze thuis macht uitoefenen door hun mannen seks te onthouden. Ook ziet ze dat mannen hun ongetemde lusten buitenshuis botvieren in een stad die tijdens de Belle Époque uitgroeit tot de onbetwiste sekshoofdstad van de wereld. Seksualiteit was overduidelijk aanwezig in het straatbeeld en prostitutie werd gereguleerd door de overheid als noodzakelijk kwaad.

Liane wist, net als jij en ik, dat een man zijn portemonnee trekt als een vrouw hem om haar vinger heeft gewonden.

En dat is wat ze doet. De ene na de andere man valt voor haar. Uiteraard had ze seks met hen, maar ze verkocht vooral exclusiviteit, intellectueel weerwoord en status.

Ze heeft minnaars bij de vleet, kleedt ze financieel uit en bouwt haar reputatie en haar fortuin als danseres, courtisane en schrijfster.

Waarom maakt ze furore en wordt ze niet gezien als een goedkope hoer?

Liane is een meester in het uitspelen van de maatschappelijke situatie waarin de zeden van meisjes steeds belangrijker werden in een stad die op elke straathoek seks verkocht. Courtisanes werden gebruikt om de lusten van jonge mannen te stillen. Liane was een mooie vrouw en snapte het spelletje erg goed. Ze hing graag rond bij rijke families en hun zonen, maar bleef onbereikbaar. Ze maakte hen het hoofd op hol, wakkerde hun jachtinstinct aan en wanneer de jongemannen helemaal in haar ban waren, liet ze zich rijkelijk betalen. Vaak zelfs alleen om haar naakte enkels of benen te showen. Liane zag haar eerste verdiensten als investering. Ze kocht de mooiste kleren, schitterendste juwelen en een prachtig appartement. Allemaal om verder te bouwen aan het merk Liane de Pougy.

Een denkend beroep

Liane zag mannen puur als inkomstenbron en was bereid om haar vrouwelijkheid ervoor in te zetten. Ze was hoog opgeleid, had humor en begreep de codes van politiek en elitecultuur, in tegenstelling tot veel echtgenotes. Ze was de psychologische meerdere van veel van haar klanten. Haar culturele en psychologische kennis, gecombineerd met een groot strategisch inzicht, maakte haar tot een bikkelharde zakenvrouw. Beroemd en berucht onder de elite van Parijs. Waar ze in het begin van haar carrière door vrouwen met de nek werd aangekeken, vochten diezelfde vrouwen later voor een uitnodiging voor haar feesten. Lianes netwerk bestond uit de machtigste mannen van haar tijd, uit Frankrijk en ver daarbuiten. Doordat ze hen allemaal om haar vinger had gedraaid, kon ze vaak macht uitoefenen of kreeg ze toegang tot plekken waar ze eigenlijk niet hoorde. Ze wist de vraag naar seks te gebruiken en maakte een merk van Liane de Pougy. Ze schreef boeken over haar avonturen, die als zoete broodjes over de toonbank gingen. Ze verdiende geld over de rug van mannen.

Seks als verkoopstrategie

Het is te makkelijk om Liane als prostituee of escort af te serveren. Ze gebruikte seks, maar verkocht het gevoel dat mannen dé vrouw van Parijs hadden veroverd. Zij bespeelde hun ego's en hield de regie. Ze hing een prijskaartje aan de hypocrisie van de maatschappij waarvoor anderen hun ogen sloten. Liane vergaarde een fortuin door psychologie, marktwerking en strategisch management te combineren in een tijd waarin vrouwen leuk waren voor aan de arm, maar hun intellect niet van waarde was in de maatschappij. Ze deed iets wat jij en ik ook kunnen: kijken wat de ander mist, weten wat je waard bent en niet alles gratis of goedkoop weggeven. Anne-Marie kreeg in eerste instantie een leven dat voor haar was uitgestippeld. Het beviel haar niet, dus ze herschreef het als Liane. En verkocht het.